بیایید یک لحظه از تعصب فاصله بگیریم و یک سؤال ساده بپرسیم:

آیا فوتبال ایران در سال‌های اخیر، به همان اندازه که در «صعود» موفق بوده، در «کیفیت» هم پیشرفت کرده است؟

مهدی تاج سال‌هاست در رأس فوتبال ایران حضور دارد و در سال ۲۰۲۵ نیز برای یک دوره چهار ساله دیگر به ریاست فدراسیون رسید.

امیر قلعه‌نویی هم از سال ۲۰۲۳ هدایت تیم ملی را برعهده دارد.

پس طبیعی است که عملکرد این مجموعه را نه با یک مسابقه، بلکه با روند کلی فوتبال ایران بررسی کنیم.

تیم ملی به جام جهانی ۲۰۲۶ صعود کرد؛ اتفاقی مهم و قابل احترام.

اما در خود جام جهانی چه اتفاقی افتاد؟

سه بازی؛
سه تساوی؛
۲–۲ مقابل نیوزیلند،
۰–۰ مقابل بلژیک،
۱–۱ مقابل مصر؛

و در نهایت حذف از مرحله گروهی.

ایران شکست نخورد، اما پیروزی هم به دست نیاورد و در نهایت در رتبه ۳۳ جام جهانی قرار گرفت.

حالا سؤال این نیست که «چرا صعود نکردیم؟»

سؤال مهم‌تر این است:

چرا فوتبال ایران هنوز نتوانسته فاصله خودش را با سطح بالاتر فوتبال جهان کم کند؟

و مسئله فقط تیم ملی بزرگسالان نیست.

اگر آینده فوتبال ایران را در نظر بگیریم، باید سراغ تیم امید هم برویم.

تیمی که قرار است نسل بعدی فوتبال ایران را بسازد.

و وقتی در یک رقابت آسیایی، عملکرد تیم امید هم با حذف زودهنگام همراه می‌شود، دیگر نمی‌توان همه چیز را به یک اشتباه تاکتیکی، یک بازیکن یا یک مسابقه نسبت داد.

اینجاست که بحث ساختار مطرح می‌شود.

🔸 فوتبال پایه چه وضعیتی دارد؟

🔸 استعدادیابی چقدر علمی و مستمر است؟

🔸 چند بازیکن جوان واقعاً فرصت رشد و بازی در سطح بالا پیدا می‌کنند؟

🔸 آموزش مربیان چقدر به استانداردهای روز نزدیک شده؟

🔸 فدراسیون برای ۵ یا ۱۰ سال آینده چه نقشه‌ای دارد؟

🔸 و مهم‌تر از همه؛ معیار ارزیابی موفقیت فدراسیون چیست؟

فقط صعود؟

اگر پاسخ مثبت باشد، شاید بتوان گفت مأموریت اصلی انجام شده است.

اما اگر قرار است فوتبال ایران را با «کیفیت فوتبال»، «تولید نسل جدید»، «رقابت‌پذیری بین‌المللی» و «فاصله با فوتبال روز دنیا» بسنجیم، آن‌وقت داستان پیچیده‌تر می‌شود.

مشکل فوتبال ایران را نمی‌شود فقط گردن امیر قلعه‌نویی انداخت.

همان‌طور که نمی‌شود همه مشکلات را فقط به مهدی تاج نسبت داد.

اما نمی‌توان از مدیران و کادر فنی هم درباره عملکردشان سؤال نکرد.

این دقیقاً همان چیزی است که فوتبال حرفه‌ای به آن نیاز دارد:

نه تخریب شخصیت؛
نه تقدیس افراد؛
نه فرار از پاسخگویی.

بلکه ارزیابی عملکرد.

فوتبال ایران بازیکن بااستعداد دارد.

هوادار دارد.

تاریخ دارد.

بازار و ظرفیت اقتصادی دارد.

و مهم‌تر از همه، علاقه و استعداد جوانانش را دارد.

پس سؤال اصلی این نیست که:

«آیا فوتبال ایران استعداد دارد؟»

سؤال این است:

آیا مدیریت فوتبال ایران توانسته این استعداد را به یک سیستم قدرتمند، مدرن و آینده‌دار تبدیل کند؟

جام جهانی تمام شد.

تیم امید هم یک زنگ خطر دیگر بود.

حالا وقت آن است که به جای خوشحالی صرف از «صعود»، درباره کیفیت فوتبال ایران و آینده آن حرف بزنیم.

چون فوتبال فقط صعود به جام جهانی نیست.

فوتبال یعنی ساختن تیمی که وقتی به جام جهانی رسید، برای ماندن و رقابت کردن هم برنامه داشته باشد.

حالا شما بگویید:

مشکل اصلی فوتبال ایران را کجا می‌بینید؟

مدیریت فدراسیون؟
کادر فنی؟
فوتبال پایه؟
لیگ؟
استعدادیابی؟
یا مجموعه‌ای از همه این عوامل؟